الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
535
دقائق العلاج ( فارسي )
و بالاى رانها و ساقهاى او را ببندند و كف دست و پاهايش را ماساژ بدهند و در آب گرم بگذارند و او را بپوشانند و اگر لرزه قطع نشد كف دست و پاهاى او را با روغن بابونه چرب كنند ، شويد ، قسط ، سداب هركدام در دسترس باشند به تنهائى يا با فلفل ، جند ، عاقرقرحا ، پونه و بوره هركدام كه ممكن باشد ماساژ بدهند اگر پنج گرم پونه با ماء العسل ( عسل تقطير شده ) به بلغميها بدهند ، لرزه آرام مىگيرد و بيمار عرق مىكند و نيز پنج گرم قسط همراه با آب گرم در سودائيها لرز را فرومينشاند ، پنج گرم غاريقون با آب گرم نيز مفيد است و از مركبات بايد ترياق الاربعة و كمونى و فلاسفه را نام ببريم كه تسكين دهنده و عرقآورند . 2 - سردرد ، درمانش جذب ماده به طرف پائين است و بايد دستها و پاها را ببندند و بشويند و نيز حقنه با آب سرد مفيد است ، اگر بيمار صفراوى باشد بايد قىآور به او بدهند . 3 - عرق اگر بحرانى باشد نبايد از آن جلوگيرى كنند مگر آنكه از ضعف بيمار بترسند و در اين حال بايد در بستر او برگ مورد بريزند و بدنش را با روغن يا جوشانده برگ آن مالش دهند و كمى سيب پخته مخلوط با مازو و گل انار فارسى و گل سرخ بر بدنش بمالند و در ضمن دستها و پاهاى او را با آب سرد بايد شستشو بدهند . 4 - خونريزى از بينى اگر در بحران باشد نبايد از آن جلوگيرى كنند مگر آنكه بر حال مريض بترسند و در اين صورت بازو و ران او را در همان طرف بايد تا بالا ببندند و زير پستان او را بادكش بيندازند و اگر مانعى نباشد بر سرش آب سرد با يخ بريزند و بيمار آب يخ استنشاق كند و در بينى او عصاره سرگين الاغ تازه بچكانند و پيش از اين نيز درمان آن را گفتهايم و اگر خونريزى